zasuszenie krowy

Zasuszenie krowy to ważny okres, który nie powinien być pomijany. W tym czasie organizm przygotowuje się bowiem do kolejnego cyklu produkcyjnego.

Okres spoczynku produkcyjnego jest nie mniej ważny niż czas laktacji, o czym nie powinno się zapominać. Jak wiadomo, wpływa on na jakość produkowanego mleka.

Długość okresu zasuszenia

Choć prowadzono liczne badania nad długością okresu zasuszenia krowy, w praktyce przyjmuje się okres 8–9 tygodni za optymalny przy 305-dniowej laktacji.
Zrealizowano jednak wiele eksperymentów co do optymalizacji długości okresu zasuszenia w poszukiwaniu odpowiedzi, jaka wartość będzie najwłaściwsza dla zwierząt, determinując jednocześnie efektywność produkcji mleka. Wyniki niektórych pokazały, że skrócenie okresu zasuszenia nie miało negatywnego wpływu na wydajność mleczną w późniejszej laktacji. Z kolei autorzy innych podają, że niewprowadzenie okresu zasuszenia zmniejsza wydajność krów i powoduje spadek zawartości składników odżywczych mleka o 20–40% (Annen i wsp., 2004; Andersen i wsp., 2005; Rastani i wsp., 2005, za: Sawa, Bogucki, Neja, 2012).

Zasuszenie krowy to ważny okres, w którym organizm przygotowuje się do kolejnego cyklu produkcyjnego. Fot. Adobe Stock

Zasuszenie krowy: 2 miesiące, krócej, a może dłużej?

W badaniach Sawy i wsp. (2012), skupiających się na analizie wpływu długości okresu zasuszenia na produktywność krów w kolejnym cyklu produkcyjnym, wskazano, że w porównaniu z krowami, które były zasuszone przez 40–60 dni, osobniki, których wycielenie nie było poprzedzone okresem zasuszenia, miały niższą wydajność w laktacji (o 25% dla mleka, o 24% dla tłuszczu i 20% dla białka), niższą dzienną mleczność (o 22%), a także były zdecydowanie bardziej podatne na poronienia, częściej rodziły cielęta martwe, z wadami fizycznymi lub zdeformowane. Natomiast zbyt długi okres zasuszenia, tj. powyżej 100 dni, może wiązać się m.in. z krótszymi laktacjami, zaburzeniami zdrowotnymi i gorszymi cechami reprodukcyjnymi.
Nie tylko długość okresu zasuszenia krowy ma znaczenie dla regeneracji gruczołu mlekowego. Jakość przeprowadzonego zasuszenia krów pod kątem żywieniowym również rzutuje na zdrowie zwierząt przed wycieleniem, występowanie chorób na tle metabolicznych, właściwy rozwój płodu i odporność nowo narodzonego cielęcia oraz zdrowie krowy i jej produktywność po wycieleniu.

Cel zasuszania krowy

W trakcie laktacji gruczoł mlekowy jest mocno eksploatowany. Celem okresu zasuszenia jest więc jego regeneracja oraz przygotowanie całego organizmu do porodu i początku kolejnej laktacji. W tym czasie zachodzą istotne zmiany w statusie endokrynologicznym krowy.
Zasuszenie krowy podzielone jest na dwa podokresy, tj. odpoczynku i przejściowy. Na tych dwóch etapach zwierzę ma bowiem różne zapotrzebowanie na energię. Wynika to z faktu, że w okresie przejściowym, w 3 ostatnich tygodniach ciąży, dochodzi do dynamicznego wzrostu płodu. Należy przy tym pamiętać, że sposób żywienia w całym okresie zasuszenia już od jego pierwszego dnia, a nie dopiero po wycieleniu, ma decydujące znaczenie dla odpowiedniego przebiegu przyszłej laktacji. Natomiast w pierwszych 3 tygodniach zasuszenia krowa jest narażona na zapalenie gruczołu mlekowego.

żywienie krów mlecznych

Przygotowanie krowy do nowej laktacji powinno zacząć się już w pierwszym dniu zasuszenia. Fot. Adobe Stock

Żywienie w okresie zasuszenia

Trzeba raz jeszcze podkreślić, że „przygotowanie żywieniowe” krowy do nowej laktacji powinno zacząć się już w pierwszym dniu zasuszenia, a nie dopiero po porodzie.
Dawka pokarmowa dla wysoko wydajnych krów zasuszonych ma za zadanie zaspokoić potrzeby bytowe krowy matki, rozwijającego się płodu i łożyska, a także być wsparciem regeneracji gruczołu mlekowego. Można zatem uznać ten okres za wyjątkowo newralgiczny. Obciążeniem dla zwierzęcia jest końcowy etap intensywnego rozwoju płodu, który wraz z błonami i wodami płodowymi wypełnia jamę ciała matki, powodując ograniczenie objętości żwacza. Ze względu na ryzyko pojawienia się ujemnego deficytu energetycznego bardzo ważne jest zapewnienie odpowiedniej dawki pokarmowej, której skład będzie dostosowany do wysokiego zapotrzebowania na energię przy równoczesnym zmniejszeniu pobrania paszy.
Dawka pokarmowa dla krowy będącej w pierwszych 5–6 tygodniach zasuszenia powinna charakteryzować się wysokim udziałem pasz objętościowych, włóknistych. Przy żywieniu TMR udział pasz objętościowych powinien wynosić ok. 65% s.m. Udział pasz objętościowych dobrej jakości pozytywnie oddziałuje na funkcjonowanie żwacza, stymuluje produkcję śliny (buforowanie żwacza), a ponadto wpływa na regenerację błony śluzowej żołądka. Jeśli chodzi o pasze treściwe, to ich dodatek do dawki pokarmowej ma za zadanie zapewnić prawidłowe zbilansowanie dawki pokarmowej pod względem energetyczno-białkowym.

żywienie krów zasuszonych

Prophos – Keragen®Longlife to specjalistyczna mieszanka mineralna dla krów zasuszonych. Fot. Josera

Przygotowanie żywieniowe krów zasuszonych

Nieocenione w tym czasie jest ponadto żywienie mineralno-witaminowe, albowiem nadmiar lub niedobór niektórych pierwiastków może przyczynić się do pojawienia się poważnych schorzeń. Aby zapewnić krowom podaż niezbędnych związków mineralnych i witamin, najlepiej podawać dobre mieszanki uzupełniające, takie jak Prophos-Keragen® Longlife. Zadawana w okresie 3 ostatnich tygodni przed porodem wpływa na znaczące zmniejszenie ryzyka pojawienia się porażenia i zalegania poporodowego. Stosowanie mieszanki nie tylko chroni przed chorobami okresu okołoporodowego, ale wpływa również korzystanie na jakość siary, a co za tym idzie, na zdrowie i witalność cieląt.

Źródła

  • Andersen J.B., Madsen T.G., Larsen T, Ingvartsen K.L., Nielsen M.O. (2005). The effects of dry period versus continuous lactation on metabolic status and performance in periparturient cows. Journal of Dairy Science 88, 3530–3541.
  • Annen E.L., Collier R.J., McGuire M.A., Vicini J.L. (2004). Effects of dry period length on milk yield and mammary epithelial cells. Journal of Dairy Science 87, E66‒E76.
  • Pezeshki A., Mehrzad J., Ghorbani G.R., Rahmani H.R., Collier R.J., Burvenich C. (2007). Effects of Short Dry Periods on Performance and Metabolic Status in Holstein Dairy Cows. Journal of Dairy Science 90, 5531–5541.
  • Łopuszańska-Rusek M., Bilik K. (2007). Tendencje w żywieniu wysoko wydajnych krów mlecznych w okresie zasuszenia. Wiadomości Zootechniczne, R. XLV, 4: 55–66.
  • Rastani R.R., Grummer R.R., Bertics S.J., Gümen A., Wiltbank M.C., Mashek D.G., Schwab M.C. (2005). Reducing dry period length to simplify feeding transition cows: milk production, energy balance, and metabolic profiles. Journal of Dairy Science 88, 1004‒1014.
  • Sawa A., Bogucki M., Neja W. (2012). Dry period length and performance of cows in the subsequent production cycle. Archiv Tierzucht 55, nr 2, 140–147.