rozwój żwacza

Już pierwszy dzień życia nowo narodzonego cielęcia decyduje o zdrowiu przyszłej dojrzałej krowy w kolejnych cyklach produkcyjnych. Zadbanie o prawidłowy odchów cieląt od podania pierwszej siary do momentu całkowitego przejścia na pasze stałe warunkuje wysoką odporność zwierząt, a co za tym idzie niski poziom zachorowań i upadków.

Rozwój żwacza to podstawa

Żywienie krów zasuszonych, szczególnie w ostatnich tygodniach ciąży, znacząco wpływa na witalność osesków. Wiąże się to z prawidłowym rozwojem płodu, szczególnie w ostatnich 8 tygodniach ciąży, oraz syntezą siary rozpoczynającą się ok. 5 tygodni przed porodem. To z kolei decyduje o efekcie odchowu, czyli o zdrowych cielętach.

Jak zmienia się żołądek cielęcia?

Choć krowa jest przeżuwaczem, to z początku – w okresie pojenia siarą i paszami płynnymi – cielę funkcjonuje jako zwierzę monogastryczne. Trawienie odbywa się dzięki własnym enzymom w trawieńcu. To do niego bezpośrednio trafiają pasze płynne poprzez tzw. rynienkę przełykową. Podczas ssania w naturalnych warunkach rynienka zamyka się, umożliwiając przedostanie się pokarmu bezpośrednio do żołądka właściwego. Dlatego ważna jest pozycja cieląt podczas pojenia z wiadra, tak by sprzyjała naturalnemu funkcjonowaniu rynienki, co uzyskujemy w przypadku pojenia cieląt z wiader ze smoczkiem.

rozwój żwacza

Pozycja cieląt podczas pojenia z wiadra musi sprzyjać funkcjonowaniu rynienki. Fot. Josera

W innych wypadkach rynienka nie funkcjonuje prawidłowo i pasza płynna dostaje się do żwacza, co może wywołać biegunki i związane z nimi dolegliwości.

Od cielęcia do przeżuwacza

Z dnia na dzień układ pokarmowy cielęcia ulega zmianom pod kątem proporcji przedżołądków oraz ich funkcjonalności. Istotne jest prawidłowe stymulowanie rozwoju żwacza za pośrednictwem paszy stałej i wody, pod kątem ilości i długości brodawek żwacza oraz wytworzenia populacji symbiotycznych mikroorganizmów stopniowo przejmujących funkcje trawienne. Początkowo trawieniec dominuje pod względem wielkości nad przedżołądkami, lecz wraz z rozwojem zwierzęcia proporcje te ulegają zmianie. Do szybkiego rozwoju żwacza dochodzi w pierwszych 2 miesiącach życia. Na początku wielkość żwacza stanowi 25% pojemności wszystkich komór układu pokarmowego, natomiast w wieku 3–4 miesięcy – 65%.

Istotne jest prawidłowe stymulowanie rozwoju żwacza za pośrednictwem paszy stałej i wody, pod kątem ilości i długości brodawek żwacza oraz wytworzenia populacji symbiotycznych mikroorganizmów stopniowo przejmujących funkcje trawienne.

Przestaw cielę na pasze stałe

Aby doszło do rozwoju układu pokarmowego i mikrobiologicznego rozkładu paszy przez żwacz, należy cielętom stopniowo wprowadzać pasze stałe. Niektóre źródła zalecają podawanie już w 5. dniu życia niewielkich ilości paszy treściwej. Rozkład składników pokarmowych zawartych w paszy stałej powoduje powstawanie lotnych kwasów tłuszczowych, które stymulują wzrost powierzchni chłonnej żwacza. Tę rolę przypisuje się głównie kwasowi masłowemu.

Żywienie a odchów cieląt

Musimy przy tym pamiętać, że wprowadzana nowa forma pokarmu musi dostarczać podstawowych składników niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu, czyli białko, energię, składniki mineralne i witaminy. Najczęściej w okres karmienia preparatami mlekozastępczymi włącza się pasze starterowe oparte na śrucie sojowej i ziarnach zbóż (owsa, jęczmienia, kukurydzy), niekiedy z dodatkiem sieczki z siana lub słomy. Wczesne przyzwyczajanie cielęcia do nowej paszy pozwala też szybciej przejść całkowicie na pasze stałe, co z pewnością ułatwi odchów cieląt. Po pierwsze, dzięki temu układ pokarmowy sprawnie się rozwija i jest gotów do odstawienia kosztowniejszych pasz płynnych. Po drugie, podawanie paszy stałej wymaga mniejszych nakładów pracy niż przygotowywanie pójła i pojenie cieląt.

Wsparcie rozwoju żwacza

rozwój żwacza

CalfStar jest wsparciem dla rozwoju żwacza. Fot. Josera

W programie żywienia cieląt warto jednocześnie uwzględnić gotowe mieszanki paszowe.

Przykładem takiej mieszanki jest CalfStar marki Josera, która znacznie ułatwia przechodzenie z preparatów mlekozastępczych na paszę treściwą i objętościową. Stanowi bardzo dobre źródło białka z poekstrakcyjnej śruty lnianej, a także składników mineralnych, witamin, żywych drożdży oraz substancji funkcjonalnych, takich jak maślan. Jednym z atutów CalfStar jest wygoda w przygotowaniu paszy, co znacząco upraszcza logistykę żywienia. CalfStar wspiera szybki rozwój żwacza i całkowite przestawienie cieląt na pasze stałe oraz dba o zdrowotność jelit. Mieszanka również znacząco wpływa na smakowitość gotowej paszy, a co za tym idzie, na jej spożycie, dzięki czemu zwierzęta mogą osiągać wysokie przyrosty dobowe. Planując odchów cieląt, warto uwzględnić ten rodzaj mieszanki, by uzyskać zdrowe jałówki i opasy.

Zobacz kartę edukacyjną i dowiedz się o rozwoju żwacza u cieląt