Ze względu na to, że zapalenie gruczołu mlekowego jest schorzeniem powodowanym przez wiele czynników zewnętrznych i wewnętrznych, profilaktyka również musi skupiać się na tych dwóch kierunkach. Zewnętrzne to wpływ czynników środowiskowych, a wewnętrzne to działanie układu odpornościowego, genetyka oraz optymalna dawka żywieniowa.

Skupiając się na tej drugiej grupie, to ważne jest zarówno odpowiednie żywienie, jak i dobór zwierząt do rozrodu, czyli działania związane z genetyką.

Które krowy są bardziej podatne na zachorowanie na mastitis?

Krowy różnią się między sobą pod względem odporności i podatności na rozwój infekcji. Determinuje to wiele genów, niemniej nie są to cechy, które są mocno odziedziczalne. Nie ulega jednak wątpliwości, że krowy wysoko wydajne są bardziej narażone na zapalenie wymienia z powodu dążenia do zwiększania wyników produkcji. Dlatego szczególnie w takich stadach trzeba monitorować zdrowotność wymion poszczególnych zwierząt. Cechy budowy poszczególnych krów również sprzyjają predyspozycjom do pojawiania się infekcji – zwierzęta z nisko zawieszonym wymieniem są bardziej narażone na przenikanie drobnoustrojów ze środowiska do kanałów strzykowych. Ponadto takie czynniki, jak późny wiek pierwszego porodu, trudne wycielenia i krótki okres zasuszenia dodatkowo sprzyjają zapaleniu gruczołu mlekowego.

Cechy budowy poszczególnych krów również sprzyjają predyspozycjom do pojawiania się infekcji – zwierzęta z nisko zawieszonym wymieniem są bardziej narażone na przenikanie drobnoustrojów ze środowiska do kanałów strzykowych.

Zasuszenie jest czasem, w którym organizm krowy odpoczywa po 10 miesiącach laktacji – jest on konieczny dla regeneracji wymienia. Znaczne skracanie tego okresu lub niekiedy wręcz jego pominięcie może wiązać się ze zbytnią eksploatacją gruczołu mlekowego, a nawet z jego uszkodzeniami. Tym samym staje się on bardziej podatny na zapalenie.

Dostarczenie niezbędnych składników

Niedobory w żywieniu takich związków mineralnych, jak selen, cynk, miedź, oraz witamin A, E i beta-karotenu zwiększają podatność na infekcje. Wskazane związki są bowiem naturalnymi antyoksydantami wydzieliny gruczołu mlekowego, a zatem stanowią jego podstawową ochronę. Trzeba mieć również na uwadze, że w okresie okołoporodowym najczęściej zmniejsza się pobranie suchej masy, a tym samym organizm krowy narażony jest na deficyt tych składników pokarmowych. Dodatkowo przed porodem rozpoczyna się produkcja siary, a więc wzrasta zapotrzebowanie organizmu na składniki mineralne oraz witaminy. Błędy żywieniowe popełniane w okresie okołoporodowym sprzyjają pojawianiu się mastitis. Ujemny bilans energetyczny, ketoza, kwasica – to dysfunkcje na tle metabolicznym, którym przypisuje się związek z rozwojem zapalenia gruczołu mlekowego. Powodują bowiem zmniejszenie odporności organizmu i tym samym zwiększają szansę na rozwinięcie się infekcji.

żywienie a mastitis

Odpowiedni profil mineralno-witaminowy dawki to podstawa profilaktyki mastitis. Fot. Josera

Zapalenie gruczołu mlekowego – jak zapobiegać?

Zrównoważone żywienie z odpowiednio zbilansowaną dawką pokarmową dostosowaną do aktualnego stanu fizjologicznego krowy stanowi jedną z praktyk profilaktyki mastitis. Szczególne znaczenie w przeciwdziałaniu rozwojowi tego schorzenia ma profil dawki pokarmowej pod względem mineralno-witaminowym. Ważne jest więc zapewnienie zwierzętom podaży wspomnianych antyoksydantów, a także działania mające na celu zwiększenie pobierania paszy. Nie zawsze jednak jesteśmy w stanie dostarczyć wszystkie te związki z samą paszą. Bardzo dobrym rozwiązaniem i jednocześnie ułatwieniem są mieszanki mineralno-witaminowe.

Biorąc pod uwagę wymienione czynniki sprzyjające powstawaniu mastitis, należy mieć na uwadze kondycję, w jakiej krowy są zacielane – ważne jest, by nie były zbyt otłuszczone, gdyż może to zwiększać trudność porodów. Zaleca się, aby krowy w okresie okołoporodowym charakteryzowały się kondycją 3,0–3,5 w skali BSC. Należy też zwracać uwagę na długość okresu zasuszenia, który optymalnie powinien trwać 8–9 tyg. Wprowadzanie krowy w stan zasuszenia pod osłoną antybiotyku dodatkowo zabezpiecza przed infekcjami.

Dobra rada!

Hodowco! Aby skutecznie zapobiegać mastitis stosuj tylko odpowiednie dawki dla określonych grup krów, zachowuj odpowiednio długi okres zasuszenia (min. 8 tyg.), stosuj tylko dobrej jakości mieszanki mineralne uzupełniające niedobry mikro, makroelementów i witamin oraz dbaj o komfort krów poprzez przyjazne otoczenie.

Kliknij i zobacz kartę edukacyjną!