Odchów prosiąt to jeden z najtrudniejszych etapów produkcji. Występują w nim trzy momenty krytyczne, które zasługują na szczególną uwagę każdego hodowcy.

Pierwszy okres krytyczny u prosiąt

Sam poród jak i pierwsze 7 dni życia prosięcia, ze względu na niedojrzałość fizjologiczną noworodków, jak i ich wrażliwość na nagłą zmianę warunków środowiskowych, uważane są za pierwszy okres krytyczny odchowu prosiąt.

Po pierwsze: pielęgnacja

prosiętom trzeba zapewnić ciepło

Małe prosięta potrzebują ciepła. Optymalna dla nich temperatura to 35–37 stopni Celsjusza. Fot. Joser

Z chwilą narodzin prosięcia, należy przeprowadzić pierwszy zabieg pielęgnacyjny jakim jest oczyszczenie pyszczka i nozdrzy ze śluzu, krwi i łożyska. Ma to na celu udrożnienia dróg oddechowych zwierzęcia. Nowo narodzone prosięta należy starannie wytrzeć do sucha. Zalecane są do tego ręczniki papierowe lub, coraz częściej stosowane na rynku, preparaty osuszająco-dezynfekujące. W systemach ściołowych do tego celu wykorzystuje się zwykłą słomę. Zabieg osuszania, nie tylko ma oczyścić zwierzę, ale także wpływa na utrzymanie prawidłowej temperatury ciała. Masaż podczas wycierania pobudza krążenie krwi w organizmie noworodka.

Niezbędne zapewnienie ciepła

Nowo narodzone prosięta instynktownie zaczynają szukać źródła ciepła i pokarmu. Należy umieścić je pod promiennikiem, gdyż dogrzewanie zabezpiecza je przed wyziębieniem. Zalecane jest sprawdzanie temperatury dla prosiąt (optymalna temperatura to 35–37°C), a także obserwacje zachowania zwierząt w kojcu.

Odchów prosiąt — jak zapewnić prosiakom odporność?

wszystkie prosięta z miotu powinny jak najszybciej pobrać siarę

Wszystkie prosięta z miotu powinny pobrać siarę, zaleca się dostawianie osesków do sutków lochy. Fot. Josera

Prosięta rodzą się prawie całkowicie pozbawione odporności, ponieważ budowa łożyska loch uniemożliwia przenikanie przeciwciał z organizmu matki do płodu. Podczas akcji porodowej zalecane jest dosadzanie osesków do sutków, aby wszystkie prosięta z miotu jak najszybciej pobrały siarę, która wspiera siłę i odporność młodych.

Siara: co to takiego?

Siara zawiera białka odpornościowe (γ-globuliny), które w pierwszych tygodniach życia chronią prosięta przed infekcjami. Skład siary zmienia się bardzo szybko. Zawartość ciał odpornościowych spada o połowę już po 4–6 godzinach od porodu. Tylko w ciągu pierwszych 24 godzin życia, enzymy odpowiedzialne za trawienie białek pozostają nieaktywne, a immunoglobuliny mogą przenikać przez śluzówkę jelit i w niezmienionej formie trafiają do krwiobiegu prosiąt. Produkcja własnych przeciwciał u prosiąt zaczyna się dopiero w około 2–3 tygodniu życia.

Czy mleko wystarczy?

preparat mlekozastępczy dla prosiąt

PiggiMil przeznaczony jest dla prosiąt od 2. dnia życia. Można go stosować „na ciepło“ i „na zimno“. Fot. Josera

Prosięta zużywają około 3,5–4,5 litra mleka na 1 kg przyrostu masy ciała. Całkowita produkcja mleka u loch jest tym większa, im więcej prosiąt ssie matkę. W szczycie laktacji (2.–3. tydzień) produkcja dobowa może wynosić 10–12 litrów. Po tym czasie ilość produkowanego mleka maleje, jednak potrzeby prosiąt rosną. Aby zapewnić prosiętom dodatkową podaż mleka, podajemy preparat mlekozastępczy PiggiMil. Jest to ważne szczególnie dla prosiąt mniejszych, z niedowagą. Produkt PiggiMil cechuje się wysoką strawnością składników pokarmowych. Idealnie rozpuszcza się w wodzie i pozostaje homogenny. Prosięta bardzo chętnie go pobierają. Po drugim tygodniu życia mleko nie pokrywa już potrzeb energetycznych osesków, a w 4. tygodniu nie jest już wystarczającym źródłem białka. Z tego powodu, aby wykorzystać wysoki potencjał wzrostu młodych, już od 4.–6. dnia życia osesków powinno się zacząć ich dokarmianie paszami stałymi.

Odchów prosiąt: drugi okres krytyczny

Moment określany jako drugi okres krytyczny to wprowadzenie pasz stałych. W tym czasie  zmniejsza się zakwaszenie przewodu pokarmowego, co sprzyja występowaniu biegunek. Z tego powodu, do dokarmiania należy wykorzystywać paszę stałą o bardzo dobrej jakości. Im szybciej planowane jest odsadzenie prosiąt, tym wcześniej powinno się zacząć ich dokarmianie.

Pasze stałe dla prosiąt

biegunki u prosiąt

FerkelProfi – Protectin® to mieszanka uzupełniająca dla warchlaków, która chroni je przed biegunkami i zapwnia wysokie dobowe przyrosty masy. Fot. Josera

Pasze stałe zadawane prosiętom to superprestartery lub prestartery. Pasze te są zróżnicowane pod względem zawartości białka strawnego oraz energii metabolicznej i stosowane są w zależności od ustalonego terminu odsadzenia. Ilość paszy powinna być stopniowo zwiększana i dodawana po wyjedzeniu uprzednio podanej paszy, a także po oczyszczeniu koryta. Nie można zapomnieć o stałym dostępie do wody, który prosięta powinny mieć zapewniony co najmniej od 4. dnia życia.

Niedobór żelaza po 3 dobie życia

Po trzeciej dobie życia prosiąt, zapas żelaza w ich organizmie kończy się. Zawartość tego pierwiastka w siarze i mleku jest niewystarczająca. Z tego powodu w 2. lub 3. dobie życia należy podać prosiętom żelazo w formie iniekcji. Niedobór tego pierwiastka w organizmie prosiąt powoduje powstanie anemii pourodzeniowej, zahamowanie wzrostu oraz słabszą odporność organizmu, która przyczynia się do występowania chorób.

Obserwacja miotów pozwala na szybkie rozpoznanie objawów anemii, jakimi są:

  • bladość skóry i błon śluzowych,
  • przyspieszony oddech,
    obserwacja prosiąt

    Obserwacja prosiąt pozwala m.in. na rozpoznanie objawów anemii. Fot. Josera

  • szybkie tętno, niedotlenienie narządów,
  • pękanie błon śluzowych,
  • bladość skóry,
  • łamliwość szczeciny,
  • brak jej połysku i nastroszenie.

Występuje również apatia, senność i zmniejszone pobieranie pokarmu. Trzeba pamiętać, że nigdy nie wolno podawać preparatów żelazowych, gdy u prosiąt występuje biegunka, ponieważ żelazo przyczynia się do nasilenia choroby. W takim przypadku należy zaczekać do czasu wyleczenia biegunki u prosiąt.

Trzecim okresem krytycznym jest moment odsadzenia prosiąt od lochy

Wtedy to prosięta przechodzą 2 wstrząsy:

  • pierwszym jest brak dostępu do mleka i pobieranie wyłącznie pokarmu stałego,
  • drugi to zachwianie stanu bezpieczeństwa spowodowane brakiem kontaktu z matką.

Jak ważny jest prawidłowy odchów prosiąt?

Efektywne żywienie, monitorowanie parametrów odchowu prosiąt, zapewnienie odpowiednich warunków dobrostanu zwierząt, a także prawidłowa higiena pomieszczeń, pracowników oraz narzędzi podczas zabiegów są podstawowymi czynnościami wpływającymi na wysokie wyniki w produkcji prosiąt. Dzięki kompleksowemu działaniu jesteśmy w stanie ograniczać upadki zwierząt, co rzutuje na ogólną rentowność prowadzonej hodowli.

Zobacz więcej artykułów:

Jak prawidłowo żywić lochy?