odporność cieląt

U ras mięsnych młode pozostają z matkami aż do czasu odsadzenia. Jak zachowanie krów matek wpływa na późniejszą odporność cieląt?

odporność cieląt

W stadach bydła mięsnego cielęta pozostają z matkami do wieku mniej więcej 6–8 miesięcy. Fot. Pixabay

W stadach bydła mięsnego cielęta pozostają z matkami lub krowami mamkami od porodu do wieku mniej więcej 6–8 miesięcy. W związku z tym instynkt macierzyński ma tu większe szanse, by zostać eksponowany, niż w wypadku krów użytkowanych mlecznie. Zauważa się też różnice w troskliwości pomiędzy poszczególnymi rasami mięsnymi. Na przykład krowy rasy salers przejawiają silny instynkt macierzyński i wobec tego są bardziej agresywne w stosunku do potencjalnego zagrożenia dla cieląt. Ze względu na tę zwiększoną troskliwość krowy tej rasy często wykorzystuje się jako mamki.

Wzmocnienie więzi krowa-cielę

Po porodzie krowa zaczyna lizać młode. Jest to masaż pobudzający krążenie oraz czynność pogłębiająca więź między krową a potomstwem. Po kilkunastu–kilkudziesięciu minutach od porodu nowo narodzone cielę próbuje wstać i dostać się do wymienia. Młode pobiera siarę i później mleko bezpośrednio z wymienia, co oczywiście dodatkowo wzmacnia wspomnianą więź. Cielęta mają też nieograniczony dostęp do mleka krowy matki przez kolejne miesiące odchowu.

Opiekuńczość krów a odporność cieląt

Na przyrosty dobowe cieląt w stadach bydła mięsnego wpływa między innymi zachowanie macierzyńskie krów. Bezpośredni wpływ matki, czyli opiekuńczość, i częste pobieranie siary wpływają korzystnie na przyrosty cieląt w pierwszym okresie życia. Instynkt macierzyński i troskliwość objawiają się poprzez lizanie potomstwa, dopuszczanie do wymienia i umożliwianie swobodnego pobierania pokarmu.

odporność cieląt

Bezpośredni wpływ matki, czyli opiekuńczość i częste pobieranie siary wpływają korzystnie na przyrosty cieląt w pierwszym okresie życia. Fot. Pixabay

Zdarza się jednak, szczególnie w przypadku pierwiastek, że krowa w mniejszym stopniu przejawia matczyną opiekuńczość. Rzadziej liże cielę, nie dopuszcza go do wymienia lub przerywa jego ssanie swoją ruchliwością. Może to mieć negatywny wpływ na poziom odporności biernej cielęcia i efekty odchowu. Trzeba bowiem pamiętać, że cielę musi pobrać pierwszą siarę maksymalnie do 2 godzin od porodu. Jeśli krowa nie dopuszcza młodego do wymienia, należy zdoić siarę i podać ją cielęciu np. z butli.

Trudne porody a odporność cieląt

Z powodu większej masy ras mięsnych (na przykład rasa belgijska biało-błękitna) porody są trudniejsze niż u krów ras mlecznych. Wiąże się to przede wszystkim z wyższą masą urodzeniową cieląt. W konsekwencji możemy się spodziewać komplikacji podczas wycielenia. Stopnień trudności porodów może się w dodatku różnić pomiędzy poszczególnymi rasami bydła mięsnego. Trudny przebieg porodu jest wymieniany jako jeden z czynników wpływających na zmniejszenie ilości i jakości siary oraz odporności biernej cieląt. Może nawet dojść do całkowitego zahamowania produkcji siary, na przykład przy cesarskim cięciu.

jak zwiększyć odporność cieląt

Colostrin jest specjalistycznym dodatkiem do pójła. Fot. Josera

W większości przypadków nie mamy wpływu na stopień trudności porodów; to cecha charakterystyczna dla danej rasy. Jednak warto mieć to na względzie przy doborze zwierząt do rozrodu ─ rasy w krzyżowaniu towarowym lub w doborze buhajów w haremowym systemie krycia w stadach bydła mięsnego.
Sprawdzonym rozwiązaniem, m.in. gdy krowa nie przejawia troskliwości, a cielę jest słabe, jest stosowanie bardzo dobrych dodatków paszowych, takich jak Josera Colostrin. To specjalistyczny dodatek do pójła, zawierający immunoglobuliny wzmacniające organizm cielęcia. Działanie tego środka chroni młode zwierzęta przed biegunkami i powoduje, że są one bardziej odporne na choroby.

Źródła:

  • Altman J. (1966). Biologiczne podstawy zachowania. Warszawa: PWN.
  • Nowicki B., Zwolińska-Bartczak I. (1983). Zachowanie się zwierząt gospodarskich. Warszawa: Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne.
  • Szulc T., Zachwieja A. (1998). Siara – eliksir życia osesków. Wrocław: Wydawnictwo Akademii Rolniczej we Wrocławiu.